Kliknij aby oglądnąć

„Zakliczyn – małe miasto, wielka historia, wybitni ludzie. Biografie, które zostawiły ślad.”

Opublikowano: poniedziałek, 10, listopad 2025 Tekst, zdjecia: Maria i Wojciech Grzegorczyk, opublikował: K. Dudzik

Zapraszamy Państwa do wyjątkowego cyklu, w którym przypomnimy sylwetki osób związanych z Zakliczynem i okolicą- tych, którzy swoją pracą, talentem, wiarą lub odwagą zapisali się w historii naszej ziemi. To postaci urodzone tutaj, związane rodzinnie z regionem, mieszkające wśród nas lub spoczywające na miejscowych cmentarzach. Ich biografie to nie tylko daty i fakty, to opowieści o pasji, marzeniach, codziennym trudzie i dziedzictwie, które trwa do dziś.


Pomysł cyklu zrodził się po krótkiej prezentacji wygłoszonej podczas konferencji z okazji 700-lecia Parafii pw. św. Idziego Opata w Zakliczynie. Chcemy teraz rozwinąć tę opowieść- spokojniej, szerzej i bliżej ludzi. Zapraszamy do lektury!

1 aleksander ekielskiKpt. Aleksander Ekielski - dwukrotny Kawaler Orderu Virtuti Militari.


Bohater i weteran walk o Wolność i Niepodległość Polski.


Kapitan artylerii Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego.


Uczestnik Powstania Listopadowego i Krakowskiego.


Emigrant. Absolwent filozofii UJ w Krakowie, geometra i agronom.


Zarządca dworu - ekonom u Atanazego Benoe w Stróżach koła Zakliczyna.


Urodził się 6 kwietnia 1806 roku w Krakowie.

 

2 Aleksander Ekielski 11Zmarł 26 maja 1858 roku w Stróżach i 28 maja pochowany został na cmentarzu w Zakliczynie.

W nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku na ulicach Warszawy wybuchło Powstanie Listopadowe, które było największym zrywem narodowowyzwoleńczym Polaków w czasie zaborów.


Pierwsze dwa strzały armatnie jakie usłyszała tej nocy Warszawa padły z wylotów dział plutonu którym dowodził podporucznik Aleksander Ekielski. Za postawę na polu bitwy pod Iganiami otrzymał awans na porucznika i Medal Złoty Orderu Virtuti Militari (nr 890).


15 września 1831 roku odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (nr 2535) za bitwę pod Ostrołęką, a 24 września awansowany do stopnia kapitana. Znamienne, że Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari odznaczonych zostało za Powstanie Listopadowe niewiele ponad 100 osób, podczas gdy przez szeregi powstańcze przewinęło się blisko 150 tysięcy żołnierzy.


W trakcie obrony Warszawy Aleksander Ekielski był adiutantem generała Józefa Bema. Podczas ataku Rosjan na Warszawę został ranny - bił się na pałasze z generałem Nostitzem.

Bohater monumentalnego ,,Polskiego Słownika Biograficznego”.

W Nowych Iganiach jest ulica, której patronem jest kpt. Aleksander Ekielski.

,,Ojczyzna, to ziemia i groby.
Narody tracąc pamięć, tracą życie.”– gen. Ferdinand Foch

,,Umarłych wieczność dotąd trwa,
Dokąd pamięcią im się płaci.
Chwiejna waluta. Nie ma dnia,
By ktoś wieczności swej nie stracił.” - Wisława Szymborska

PS.
Order Virtuti Militari jest najwyższym w Polsce i najstarszym na świecie odznaczeniem wojennym, przyznawanym za wybitne zasługi bojowe. Ustanowiony został przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego po zwycięskiej bitwie pod Zieleńcami w dniu 18 czerwca 1792 roku. Nadawany był ,,w celu wynagrodzenia zasługi, męstwa w boju i biegłości w sztuce wojennej”, niezależnie od stopnia i urodzenia. Virtuti Militari (VM) znaczy z łaciny: męstwu i cnocie wojskowej.


Order Virtuti Militari w okresie Powstania Listopadowego dzielił się na pięć klas:
1. Krzyż Wielki,
2. Krzyż Komandorski,
3. Krzyż Kawalerski,
4. Krzyż (Medal) Złoty,
5. Krzyż (Medal) Srebrny.

W czasie Powstania Listopadowego nadano w armii polskiej:
- 1 Krzyż Komandorski,
- 105 Krzyży Kawalerskich,
- 1794 Krzyże (Medale) Złote,
- 1973 Krzyże (Medale) Srebrne.

Łącznie 3873 odznaczenia.

Na zdjęciach:
1. Portret kpt. Aleksandra Ekielskiego. Fotografia z publikacji A. Ekielskiego pt. ,,Wspomnienia z podróży z Elbląga do Awinionu odbytej w roku 1831”.
2. Nagrobek kpt. Aleksandra Ekielskiego na cmentarzu w Zakliczynie.

 

Maria i Wojciech Grzegorczyk
Towarzystwo Miłośników Ziemi Zakliczyńskiej

Odsłony: 455