Historia OSP w Gwoźdźcu

Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Gwoźdźcu została założona w 1890 roku przez ówczesnego wójta Gwoźdźca Józefa Dudka. Liczyła 20 ochotników – do wyróżniających się w tym czasie strażaków należeli Jan Łośko, Wincenty Pierz, Stefan Pałach, Michał Rylewicz i Marcin Krakowski. Z ich inicjatywy została zakupiona pierwsza ręczna sikawka – było to w tym okresie ogromne osiągnięcie. Sprzęt ten należało zabezpieczyć, dlatego też strażacy wybudowali drewnianą szopę, która służyła jednostce do II Wojny Światowej. Wybudowana była przy starej drodze, która biegła wzdłuż potoku.

Po I Wojnie Światowej do najbardziej zaangażowanych działaczy należeli: Jan Dudek, Franciszek Dudek, Jan Łośko, Jan Roman, Wincenty Pierz. Lata płynęły, strażacy jak zawsze gotowi do obrony ludzi i mienia, mieli jeszcze jedno do zrobienia, wybudować nową remizę. W 1947 roku powstała inicjatywa budowy a do działaczy tego okresu należeli: Władysław Zwoleń, Józef Zwoleń, Jan Łośko, Józef Rzepa, Antoni Zwoleń, Zdzisław Koza, Józef Kurek, Eugeniusz Gawron, Józef Gurgul. W 1952 roku przy pomocy mieszkańców wsi spełnili swoje marzenie i z pustaków wybudowali remizę strażacką. Głównym organizatorem budowy był ówczesny sołtys wsi Władysław Zwoleń. Do remizy tej przeniesiono sikawkę ręczną, którą przechowywano w prywatnej szopie u strażaka Franciszka Mazgaja.

Po wojnie został wybrany I Zarząd Jednostki, do którego należeli:

• Komendant – dh Jakub Niemiec
• Sekretarz -dh Józef Gurgul
• Skarbnik – dh Józef Mazgaj
• Gospodarz – dh Józef Machowski.

W 1953 roku Komenda Powiatowa Straży w Brzesku przekazała Ochotniczej Straży Pożarnej w Gwoźdźcu pierwszą motopompę „Dekatka” z pełnym wyposażeniem. Motopompę obsługiwał Stanisław Banaś. W1955 roku członkowie straży założyli 21 osobową orkiestrę dętą, której kierownikiem i dyrygentem był Edmund Rylewicz, orkiestra istniała 2 lata. W 1967 roku wybrany został nowy zarząd w skład którego weszli:

• Naczelnik – Józef Gurgul
• Prezes – Eugeniusz Gawron
• Sekretarz – Jan Kaczmarczyk
• Skarbnik – Stanisław Hebda
• Gospodarz – Józef Machowski
Zarząd ten planował rozbudowę remizy i budowę zbiornika na wodę, jednak ze względu na brak funduszy tego nie zrobiono.

W 1969 roku wybrano nowy zarząd:

• Naczelnik – Stanisław Gajda
• Prezes – Józef Gurgul
• Sekretarz – Jakub Niemiec
• Skarbnik – Roman Kluska
• Gospodarz – Józef Mazgaj

Z inicjatywy tego Zarządu zostały wybudowane fundamenty pod świetlicę OSP, a w 1970 roku przystąpiono do budowy zbiornika na wodę. Pieniądze na zbiornik przekazała Gromadzka Rada Narodowa. W 1971 roku wybudowano w czynie społecznym przy pomocy wszystkich mieszkańców wsi Świetlicę, którą oddano do użytku w 1972 roku i wtedy odznaczono strażaków odznaczeniami dwudziestolecia.

W 1972 roku przeprowadzono wybory do zarządu OSP. Wybrano wtedy:

• Naczelnika dh Stanisława Nadolnika, od tej pory przez kolejne 44 lata pełnił tą funkcję
• Prezesa- dh Eugeniusza Gawrona
• Sekretarza – dh Stanisława Wąsa
• Skarbnika – dh Jana Kaczmarczyka
• Gospodarza – dh Edwarda Kabata

W lutym 1977 roku zorganizowano pierwszą młodzieżową drużynę żeńską OSP, której szkolenie przeprowadził dh Jakub Niemiec. W 1978 roku na zorganizowanych przez Komendę Rejonową Straży w Brzesku zawodach strażackich na terenie Gminy Zakliczyn – drużyna młodzieżowa z Gwoźdźca zajęła I miejsce.

W marcu 1987 roku jednostka OSP w Gwoźdźcu otrzymała od Ochotniczej Straży Pożarnej ze Stróż samochód „Żuk”, który służył strażakom przez kilka lat, był to pierwszy samochód w naszej jednostce.
24 lutego 1990 roku odbyło się zebranie sprawozdawczo-wyborcze, w którym udział wzięło 31 strażaków i przedstawiciel Urzędu Gminy – Pan Bolesław Ogonek. Na zebraniu tym z funkcji prezesa zrezygnował dh Eugeniusz Gawron a z funkcji skarbnika dh Stanisław Wąs. Dlatego wybrano nowy Zarząd w skład którego weszli:

• Prezes – dh Kazimierz Cichy
• Komendant – dh Stanisław Nadolnik
• Sekretarz – dh Stanisław Wąs
• Skarbnik – dh Bogusław Syrowy
• Gospodarz – dh Stanisław Gawron

Zarząd ten przeprowadził modernizację Świetlicy i przystosował ją do organizowania zabaw. W pracach tych zasłużyli się: Krzysztof Łośko, Stanisław Nadolnik, Grzegorz Hebda, Bogusław Syrowy, Kazimierz Hebda i Adam Nadolnik, który dał własne drewno pod ułożenie podłogi.

Dzięki staraniom komendanta Stanisława Nadolnika Komenda Powiatowa Straży Pożarnej w Brzesku przydzieliła naszej jednostce motopompę P05 RM-800 oraz węże gaśnicze. 6 lutego 1992 roku odbyło się walne zebranie, na którym uczestniczący w nim strażacy udzielili poparcia zarządowi i zobowiązali się do przeprowadzenia remontu elewacji świetlicy i odnowienia jej. Prace te zostały wykonane.

3 lutego 1993 roku na walnym zebraniu strażacy podjęli decyzję o współpracy ze Szkołą Podstawową i zobowiązali się do pomocy przy budowie nowej szkoły przy użyciu sprzętu strażackiego. Poza tym w roku 1993 przeprowadzono remont blacharski „Żuka”. W listopadzie 1993 roku komendant dh Stanisław Nadolnik dostał wiadomość o możliwości zakupu Stara 660 z Jednostki Wojskowej z przeznaczeniem na cele pożarnictwa – był to beczkowóz z autopompą. Zarząd jednostki podjął decyzję o zakupie tego samochodu. Dlatego też przeprowadzono zbiórkę pieniędzy wśród mieszkańców wsi i zaciągnięto pożyczkę w Wiejskiej Ubezpieczalni Bydła i 23 grudnia 1993 roku zakupiono samochód i przyprowadzono do jednostki. Po samochód pojechali członkowie zarządu dh Stanisław Nadolnik, dh Kazimierz Cichy, dh Józef Gajda i Mariusz Juszkiewicz. W 1994 roku przeprowadzono adaptację samochodu do celów pożarniczych własnymi siłami a w lipcu 1994 roku już go zarejestrowano i zgłoszono do udziału w akcjach.

W 1995 roku zmieniono w tym samochodzie silnik z benzyny na diesla. Prace te wykonywał Józef Gajda. Samochód garażowany był w bazie Kółka Rolniczego. 18 grudnia 1995 roku przeprowadzono zbiórkę pieniędzy na zakup sztandaru.

13 stycznia 1996 roku odbyło się zebranie sprawozdawczo wyborcze, na którym w skład zarządu powołano nowych członków:

• Prezes – dh Kazimierz Cichy
• Zastępca Prezesa – dh Stanisław Macheta
• Komendant – dh Stanisław Nadolnik
• Zastępca Komendanta – dh Czesław Mielec
• Sekretarz – dh Stanisław Wąs
• Skarbnik – dh Bogusław Syrowy

Komisja rewizyjna:

• Przewodniczący – dh Bolesław Dudek
• Członkowie – dh Jerzy Franczyk i Krzysztof Malinowski

W dniu 4 maja 1996 roku zorganizowano wielkie uroczystości z okazji 106 rocznicy powstania OSP. W czasie tej uroczystości przekazano jednostce sztandar i odznaczono złotym krzyżem związku. Zaproszono gości z Komendy Powiatowej w Brzesku, z Komendy Wojewódzkiej w Tarnowie, wojewodę Wiesława Wodę, Posła Władysława Żabińskiego oraz przedstawicieli Urzędu Gminy w Zakliczynie z Wójtem na czele Stanisławem Chrobakiem, Zarząd Gminny OSP w Zakliczynie z Prezesem dh Kazimierzem Sułkiem, druhów z 11 jednostek OSP i mieszkańców wsi. W uroczystości wzięło udział około 300 strażaków. Uroczystości rocznicowe minęły, strażacy zawsze gotowi do pomocy innym 10 lipca 1997 roku musieli się wykazać ogromnym wysiłkiem, gdyż przyszła powódź jakiej nie pamiętali najstarsi mieszkańcy. Woda pustoszyła wszystko, w Melsztynie wody z Dunajca podeszły pod górę zamkową. Do akcji włączyła się jednostka z Gwoźdźca i Zakliczyna. Wsie nasze niszczyły wody z górskich potoków, które zabierały dobytek ludzi, nawet samochody. Strażacy wykazali się wielką odwagą i zaangażowaniem gdyż jeszcze po powodzi usuwali jej skutki pomagając powodzianom.

W styczniu 2000 roku na zebraniu sprawozdawczym nastąpiły zmiany w składzie zarządu jednostki – skarbnikiem został wybrany Maciej Kraj. Było to zebranie bardzo ważne gdyż podjęto decyzje o budowie nowej remizy na działce należącej do SKR-u w Zakliczynie a wcześniej do Kółka Rolniczego w Gwoźdźcu. Rozpoczęły się rozmowy polegające na odzyskaniu bazy Kółka Rolniczego i działko os SKR-u, rozmowy te prowadził prezes Kazimierz Cichy i komendant Stanisław Nadolnik. Członkowie Kółka Rolniczego a tym samym udziałowcy SKR-u przekazali wszystkie budynki i działkę na rzecz OSP w Gwoźdźcu. Strażacy przystąpili do załatwiania spraw administracyjnych aby OSP stała się właścicielem tego majątku i mogła przystąpić do budowy. Prace rozpoczęto z własnych pieniędzy, a kiedy brakło szukano pomocy i taką pomoc załatwił nam z PZU nieżyjący Poseł na Sejm Wiesław Woda. Pracami na budowie kierował Kazimierz Suchan ze swoją brygadą do której należał Stanisław Suchan, Robert Suchan, Andrzej Sady, Andrzej Suchan, Bogdan Tokarz, Grzegorz Kukułka a do pomocy byli wszyscy strażacy. Komendant Stanisław Nadolnik i prezes Kazimierz Cichy szukali pieniędzy na dalszą budowę. Do pomocy przy budowie przychodzili również mieszkańcy wsi, którzy nie należeli do straży. O pomoc finansową do Urzędu Gminy zwrócił się Komendant Stanisław Nadolnik, który był w tym okresie Radnym i załatwił w ten sposób drewno na dach z lasów gminnych w Rudzie Kameralnej i na Jamnej. Ścinkę i transport na budowę wykonali sami strażacy. Mury nowej remizy rosły, strażacy w tym samym czasie dbali również o doposażenie jednostki i otrzymali pompę Niagarę i agregat prądotwórczy, buty, pasy, węże. 1 grudnia 2000 roku druhowie z naszej jednostki przyjmowali Obraz Matki Bożej Jasnogórskiej, który nawiedził naszą parafię. Uczestniczyli w przygotowaniach do uroczystości jak również w asyście przyprowadzenia Obrazu i odprowadzenia do innej parafii. Pełnili całonocną wartę przy tym Obrazie.

20 stycznia 2001 roku na zebraniu sprawozdawczym podjęli uchwałę o sprzedaży starych garaży po Kółku Rolniczym aby zdobyć pieniądze na budowę remizy. Na wiosnę 2001 roku ruszyła dalsza budowa, strażacy z ekipą budowlaną budowali, a żony strażaków gotowały jedzenie, które było dowożone na plac budowy. Elektrycy z naszej wsi Pan Bogdan Krakowski i Tadeusz Urban wykonali instalacje elektryczne i zamontowali syrenę. Na koniec budynek w stanie surowym był zamknięty. Inspektorem nadzoru był Pan Tadeusz Świderski. 23 kwietnia 2002 roku poświęcono i oddano do użytku nową okazałą remizę strażacką. Było to ogromne wydarzenie dla strażaków oraz mieszkańców wsi. W roku 2002 udało się załatwić podwozie Star 266 z Biura Ochrony Rządu, które trzeba było dać do karosacji i dostosować do potrzeb ratownictwa aby zmienić samochód bojowy, który był już mocno zużyty. Rok 2003 był znowu bardzo trudny, przyszła następna powódź, strażacy dzień i noc walczyli z żywiołem a następnie usuwali skutki powodzi. Powódź, która nawiedziła naszą Gminę zabrała ojca naszych dwóch strażaków. Jednostka wzbogaciła się w tym roku o pompę szlamową, w remizie zaczęto prowadzić świetlice pod patronatem Regionalnego Centrum Turystyki i Dziedzictwa Kulturowego (obecnie Zakliczyńskie Centrum Kultury), które wyposażyło lokal w sprzęt. 13 lutego 2004 roku strażacy z naszej jednostki walczyli z pożarem na Jamnej, w którym spaliło się dwoje dzieci. 13 czerwca 2004 roku na stadionie LKS-Pogórze nasza jednostka zorganizowała Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze. Drużyna młodzieżowa żeńska zajęła I miejsce i pojechała na zawody powiatowe.

9 października 2004 roku miało miejsce wielkie wydarzenie dla naszej jednostki, gdyż otrzymaliśmy nowy samochód bojowy star 266, który został poświęcony i oddany do użytku. W 2005 roku gościliśmy w naszej jednostce strażaków z Węgier z miasteczka Jászfényszaru, z którymi współpracujemy i współpracuje Miasto i Gmina Zakliczyn. 25 marca 2006 roku na spotkaniu sprawozdawczym dokonano zmian w składzie zarządu: Zastępcą Naczelnika zostaje wybrany Bogdan Wagner, a Skarbnikiem Jacenty Zielonka, Gospodarzem Tadeusz Urban, Sekretarzem Bogusław Syrowy, Kronikarzem Stanisław Juszkiewicz, a członkiem Zarządu Krzysztof Łośko. Jednostka zakupiła samochód lekki „Opel”, który będzie służył do wyjazdów do wypadków drogowych.

Rok 2007 był bardzo trudny dla strażaków gdyż wystąpiła powódź i wszystkie siły skierowane były na walkę z żywiołem nie tylko w naszej gminie, ale wyjeżdżano też do Tuchowa, Burzyna i Ciężkowic pomagając strażom z tamtego terenu. Ale kiedy akcję zakończyli przystąpili do pracy na rzecz jednostki – wybudowali piękną scenę obok remizy, na której można organizować różne imprezy. Scena powstała w ramach realizacji programu „Działaj lokalnie”, który przygotował dyrektor Regionalnego Centrum Turystyki i Dziedzictwa Kulturowego w Zakliczynie Kazimierz Dudzik. Wykonano również ławki dla widzów. W 2008 roku podjęto uchwałę aby dalej udoskonalać obejście i plac wokół remizy.

Zakupiono aparat oddychający, wykonano regały na mundury bojowe oraz zbudowano Figurę Św. Floriana.

Nasza jednostka w roku 2009 doczekała się sprzętu do ratownictwa drogowego, który sfinansował Urząd Miejski w Zakliczynie, a za pieniądze przekazane z PZU zakupiliśmy sprzęt Halmatro. W 2009 po raz pierwszy pełniliśmy straż przy Grobie Pana Jezusa i w tym roku również braliśmy udział w uroczystościach kościelnych.

Bardzo dużo sprzętu zakupiono w 2010 roku, przyczyniło się to do wzbogacenia jednostki która w marcu 2010 roku wyjeżdża dwoma samochodami wyposażonymi w sprzęt do ratownictwa drogowego, technicznego i przeciw pożarowego. Jednostka w tym roku organizowała Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze na stadionie LKS Pogórze Gwoździec.

10 kwietnia 2010 roku była straszliwa katastrofa lotnicza w której zginęli Prezydent Polski, jego żona, ministrowie, posłowie oraz senatorowie wśród których znajdował się przyjaciel strażaków, wielki człowiek Ziemi Zakliczyńskiej Ś.P. Wiesław Woda.

10 lipca 2010 roku nasza jednostka obchodziła 120-lecie działalności. Uroczystości odbyły się na scenie która została wybudowana przez strażaków z naszej jednostki.

W 2011 roku na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym dokonano zmian w Zarządzie, gdyż dh. Kazimierz Cichy zrezygnował z funkcji prezesa po 21 latach pełnienia tej funkcji. Dzień 27 października 2012 roku pozostał w pamięci naszych druhów gdyż został przekazany samochód strażacki „Ford”, który będzie służył druhom podczas akcji. Uroczystości z poświęceniem samochodu odbyły się w 2013 roku.

Wielkie uroczystości w Gwoźdźcu odbyły się 12-13 lipca 2014 roku z okazji peregrynacji Jezusa Miłosiernego w których uczestniczyli właśnie strażacy. Przygotowali oni uroczystości oraz brali udział w przywiezieniu obrazu, przygotowaniu bezpiecznego udziału parafian w dekoracji trasy, którą przywieźli obraz.

Dzień 7 czerwca 2015 roku był wyjątkowy gdyż OSP przyjęła w swe szeregi Pana Dawida Chrobaka.

11 lipca 2015 roku obyła się wielka uroczystość 125-lecia działalności OSP w Gwoźdźcu. Na tę uroczystość OSP zaprosiła delegację z całej Gminy i nie tylko. Została przedstawiona historia jednostki, następnie wystąpił Zespół Folklorystyczny „Gwoździec” do którego należy dużo strażaków oraz odbyło się wręczenie medali zasłużonym strażakom.

18 września 2016 roku – strażacy układają płytki przed remizą które w Bruk-Becie załatwił Naczelnik Stanisław Nadolnik. Plac przed remizą jest wyłożony tymi płytkami.
26 kwietnia 2017 roku powstała Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza którą opiekuje się dh Joanna Łośko oraz dh Jarosław Wąs.
18 październik 2018 roku był dla naszych strażaków bardzo ważny, gdyż przyprowadzili samochód bojowy Star 266 po remoncie ze Starachowic
29 listopada 2019 roku jednostka wzbogaciła się o nowy pojazd quad który został zakupiony z Funduszu Sprawiedliwości, a 13 sierpnia 2021 roku OSP zakupiła przyczepkę do quada.
9 marca 2022 roku nasza jednostka zorganizowała zbiórkę darów dla obywateli Ukrainy.
21 sierpnia 2023 roku członkowie Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej wzięli udział w Obozie Drużyn Pożarniczych w Jodłówce Tuchowskiej.
W dniu 11 listopad 2023 roku społeczność miejscowości Gwoździec wzięła udział w ogólnopolskiej akcji „Niepodległa do Hymnu”. Obok budynku OSP odśpiewano 4 zwrotki Mazurka Dąbrowskiego.
16 marca 2024 roku odbył się uroczysty apel z okazji przekazania proporca MDP oraz złożenia ślubów MDP i wręczenie legitymacji.

W dniu 2 kwietnia 2024 roku została przekazana promesa przez Wicemarszałka Małopolski Józefa Gawrona i Wiceprzewodniczącego Sejmiku Województwa Małopolskiego Wojciecha Skrucha wraz z Burmistrzem Miasta i Gminy Zakliczyn Dawidem Chrobakiem na ręce Prezesa Stanisława Nadolnika i Naczelnika Stanisława Dudka. Wartość promesy Województwa Małopolskiego to 780 tys. złotych na zakup średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego dla naszej jednostki.

źródło informacji: mateiał przygotowany i zaprezentowany podczas jubileuszu 135 - lecia OSP w Gwoźdźcu. Na zdjeciu dh Edward Smoleń prezentujący Historię OSP w Gwoźdźcu - foto: Stanisław Kusiak