Wizytówki artystyczne Gminy Zakliczyn – Zakliczyński Klub Małopolskich Heligonistów i Harmonistów

Zakliczyński Klub Małopolskich Heligonistów i Harmonistów Stowarzyszenia "Klucz" – bo tak brzmi pełna jego nazwa – powstał w 2016 roku z inicjatywy Tadeusza Malika. Znany wszystkim i ceniony przez wszystkich „człowiek orkiestra” Tadeusz Malik, heligonką w sposób szczególny zainteresował się, podczas realizacji programu grantowego pod nazwą Małopolska Szkoła Tradycji.

Małopolska Szkoła Tradycji, to był projekt Małopolskiego Centrum Kultury "Sokół" w Nowym Sączu finansowany z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020, obejmują swoim zasięgiem całą Małopolskę, a owa „Szkoła” składała się z mateczników tradycji. W całej Małopolsce zostało utworzonych w ramach 38 mateczników tradycji; 17 warsztatów muzykowania ludowego, 10 warsztatów tańca ludowego oraz 11 warsztatów tradycyjnych zawodów, rzemiosła i rękodzieła artystycznego. No i właśnie Tadeusz Malik zgłosił się do tego projektu, bardzo szybko stając się jednym z mistrzów matecznika tradycji w ramach warsztatów muzykowania ludowego na heligonce. Co ciekawe, warsztaty gry na heligonce Tadeusz Malik prowadził w matecznikach tradycji poza gminą Zakliczyn. W Zakliczynie mistrzami gry na instrumentach ludowych byli; Anna Wenc – Zabawa, Marcin Korbut i Kazimierz Dębicki który uczył gry na heligonce.

To właśnie wówczas, w 2016 roku, zaczął rodzić się kolejny ewenement kulturowy, a mianowicie powstanie Zakliczyńskiego Klubu Małopolskich Heligonistów i Harmonistów przy Stowarzyszeniu „Klucz”. Najpierw w Zakliczyńskim Klubie Małopolskich Heligonistów i Harmonistów było więcej muzyków z poza gminy Zakliczyn, których do udziału zaprosił Tadeusz Malik z naszego terenu, ale także z Małopolski Zachodniej i z Sądecczyzny. Z czasem, dzięki realizacji przez Zakliczyńskie Centrum Kultury i Stowarzyszenie „Klucz” projektów grantowych z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pod nazwą „Mistrz i uczeń”, a prowadzonych przez Tadeusza Malika warsztatów, zaczęło przybywać naszych, rodzimych heligonistów i harmonistów i nadal będzie przybywać, bo kolejny taki projekt „Mistrz i uczeń – heligonka i harmonia polska” trwać będzie jeszcze przez kolejne dwa lata. Dzięki temu młodzi adepci gry na heligonce i harmonii mogli i nadal mogą się kształcić w grze na instrumentach.

Dzisiaj członkowie Zakliczyńskiego Klubu Małopolskich Heligonistów i Harmonistów, to w większości starsi i młodzi mieszkańcy gminy Zakliczyn, bo od 2022 roku obok dorosłej grupy, działa także Dziecięcy Klub Heligonistów i Harmonistów. Zakliczyńscy Heligoniści i Harmoniści koncertują nie tylko na terenie Gminy Zakliczyn, ale także w innych gminach Regionu Tarnowskiego, w Małopolsce, na Podkarpaciu, na Śląsku, a także w Warszawie i na Mazowszu, gdzie są bardzo często zapraszani przez organizatorów wydarzeń kulturalnych. Wszędzie tam kilkudziesięciu muzyków grających na heligonkach i harmoniach robi niezapomniane wrażenie na widowni. Mistrz Tadeusz Malik i jego wychowankowie są laureatami jedynego w Polsce Festiwalu Heligonistów organizowanego w Mordarce, a także innych przeglądów i festiwali folklorystycznych, m.in.: w Szczurowej, Łoniowej, ale także w Kazimierzu Dolnym. Godzi się przypomnieć, że sam prof. Krzysztof Penderecki delektował się tym zjawiskiem muzycznym w parku dworskim w Lusławicach.

Mieszkańcy Miasta i Gminy Zakliczyn mogą podziwiać ten jedyny w swoim rodzaju zespół muzyczny podczas Festiwalu Fasoli, Dożynek Gminy Zakliczyn, a także wielu lokalnych wydarzeniach o charakterze świeckim, ale także kościelnym.

Podczas 19. sesji Rady Powiatu Tarnowskiego w 2025 roku Zakliczyński Klub Małopolskich Heligonistów i Harmonistów otrzymał nagrodę Starosty Tarnowskiego za popularyzację dziedzictwa kulturowego regionu.
Zakliczyński Klub Małopolskich Heligonistów i Harmonistów jest nie tylko wizytówką artystyczną Zakliczyńskiego Centrum Kultury i Zakliczyna oraz Stowarzyszenia Promocji i Rozwoju Gminy Zakliczyn „Klucz”, ale zjawiskiem artystycznym daleko wybiegającym poza Powiat Tarnowski i Małopolskę.