tance

Przejście do firmy KM-Net

reklama2020

olszwywoz

bsr

ZWZCK baner

 

rankinggrafikaWe wtorek (15 grudnia) Rada Miejska w Zakliczynie będzie maltretować się z projektem budżetu Gminy Zakliczyn na rok 2016. Maltretować, bo rok 2016 będzie pod względem finansowym najgorszym rokiem od dwóch kadencji. Powód tyle prozaiczny co oczywisty; unijna perspektywa finansowa 2007 – 13 właśnie wyschła, a perspektywa 2014 – 20, poza drobnymi jaskółkami, jeszcze nie wystartowała. Optymiści twierdzą, że pierwsze nabory z nowej perspektywy unijnej pojawią się w połowie roku, realiści mówią; owszem, może w drugiej połowie roku zaczną się nabory, a na realne środki trzeba będzie poczekać do 2017 roku. Samorządy będą w 2016 roku skazane głównie na fundusze z dochodów własnych i subwencji krajowych. Jest dobra okazja, aby przyjrzeć się uważniej jak to wygląda, dlatego uznałem, że to dobry czas, aby sięgnąć po lekturę rankingu „Wspólnoty” pod tytułem: Ranking dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Najnowszy ranking odnosi się do 2014 roku i jest już 14 zestawieniem – „Wspólnota” zaczęła prezentować rankingi począwszy od 2001 roku. Ranking zbudowany został na podstawie dochodów własnych samorządów (PIT, CIT, opłaty i lokalne podatki) oraz otrzymywanych subwencji z budżetu państwa. W rankingu nie uwzględniono dotacji unijnych, słusznie skądinąd uznając, że mogłoby to przyczynić się do incydentalnych wzrostów i spadków nie mających wiele wspólnego z trwałym wzrostem zamożności. W kontekście zamożności samorządów mówienie, że żyjemy w relatywnie zamożnej części kraju jest nieprawdziwe, a opowiadanie o biednej ścianie wschodniej jest wobec Podkarpacia i Podlasia grubym nietaktem. Co prawda w Polsce (na szczęście) zamożność terytorialnych organizacji państwowych do jakich również zalicza się samorząd, ma często niewiele wspólnego z zamożnością mieszkańców, ale z pewnością rzutuje na jakość życia na danym obszarze. Pisząc wprost; lepiej żyć w bogatej niż biednej okolicy. Ranking „Wspólnoty” bardzo dobrze pokazuje efekty stosowanego w Polsce modelu polaryzacyjno-dyfuzyjnego rozwoju wywodzącego z liberalnych teorii rozwoju gospodarczego. Liberałowie zakładają, że w biednych regionach należy inwestować w to wszystko, co pomoże im podłączyć się do sukcesu osiąganego w regionach bogatszych, a różnice w rozwoju poszczególnych regionów to zjawisko naturalne. W praktyce mamy tak, że są ogniska  dobrobytu otoczone biednym obszarem. Ładnie to widać na przykładzie Małopolski.

Biedna Małopolska z bogatym Krakowem


Małopolska spośród 16 województw plasuje się od 5 lat na ostatnim miejscu, a najwyżej była w zestawieniu rankingu „Wspólnoty” w roku 2005 – wtedy zajmowała 12 lokatę. Dziś, tj. w zestawieniu za 2014 rok, zamożność per capita (w przeliczeniu na jednego mieszkańca) Małopolski - wynosi 172,77 zł i jest niższa od przedostatniego w zestawieniu Śląska o 4,5 złotego. Wspomniane przeze mnie województwo podlaskie zajmuje 8 pozycję z wynikiem nieco ponad 221 zł, a Podkarpackie właśnie przeskoczyło Mazowsze i jest na 3 miejscu z wynikiem 246,70 zł. Liderem zestawienia jest województwo lubuskie. Biedna Małopolska ma na pocieszenie bogaty Kraków. Stolica województwa plasuje się na 5 pozycji z zamożnością per capita 4539,46 zł. W porównaniu z rokiem 2013 Kraków osunął się w kategorii miast wojewódzkich z 3 miejsca na piąte właśnie, przy czym pomiędzy drugim Białymstokiem (ściana wschodnia – stolica Podlasia), a 8 w zestawieniu Poznaniem różnica nie jest wielka. Najzamożniejszym miastem w Polsce jest stolica kraju Warszawa z dochodem na mieszkańca wynoszącym 6333,21 zł i to się nie zmienia od pierwszego rankingu sprzed 10 lat.

Bogaty Tarnów w środku biednego powiatu ziemskiego tarnowskiego

Tak jak Kraków wybija się spośród województwa którego jest stolicą, tak Tarnów wypada zdecydowanie korzystniej wobec powiatu ziemskiego tarnowskiego, złośliwie przez niektórych nazywanym obwarzankiem tarnowskim. Tarnów został sklasyfikowany w kategorii miast na prawach powiatu – tzw. powiatów grodzkich, których w Polsce mamy 48. Tutaj prym wiedzie od zarania rankingu Sopot, który jest prawie tak samo bogaty jak Warszawa, wyraźnie dystansując pozostałe miasta na prawach powiatu z wynikiem 6052,76 zł. Druga Dąbrowa Górnicza ma poziom 4931,08 zł, a dziesiąty w zestawieniu Tarnów - 4128,84 zł. Najwyższą ósmą pozycję w rankingu Tarnów miał za rok 2012. Co ciekawe w ogonie tego rankingu wloką się miasta śląskie; Bytom, Mysłowice, Siemianowice, Piekary Śląskie, Jastrzębie Zdrój i Świętochłowice, a gdzieś tam na 45 pozycji jest stolica Zagłębia – Sosnowiec.

Powiatowa mizeria

W tej tabeli sklasyfikowano 314 powiatów ziemskich. Ciężko doszukać się w pierwszej setce reprezentantów Małopolski, poza broniącym honoru województwa powiatem miechowskim sklasyfikowanym na 33 miejscu w zestawieniu z dochodem na jednego mieszkańca wynoszącym 830,74 zł. Co ciekawe nasz rodzynek w pierwszej części zestawienia powiatowej zaliczył ostre pikowanie w dół – w zestawieniu za 2013 rok powiat miechowski klasyfikowany był na 7 pozycji. W drugiej setce rankingu, Małopolskę reprezentuje 6 powiatów; oświęcimski – 122 pozycja w kraju, gorlicki – 131, limanowski – 140, bocheński – 144, suski – 157 i olkuski 174. Nasz powiat tarnowski – ziemski został sklasyfikowany na 282 pozycji o jedno oczko za powiatem dąbrowskim, co obala kolejny obiegowy mit, że Powiśle Dąbrowskie jest uboższe od okolic Tarnowa. Zamożność powiatu tarnowskiego została wyliczona na kwotę 484, 36 zł w przeliczeniu na mieszkańca powiatu. Lider rankingu – powiat przysuski w Mazowieckiem legitymuje się kwotą 1332,18 zł. Powiat Tarnowski – ziemski w Małopolsce sąsiaduje z pięcioma powiatami ziemskimi; brzeskim, dąbrowskim, gorlickim, nowosądeckim i proszowickim.

Sąsiedzki ranking zamożności powiatów ziemskich wygląda następująco:

1. Powiat gorlicki – 122 miejsce w kraju – 2 w Małopolsce - zamożność per capita – 689,95 zł
2. Powiat brzeski – 238 miejsce w kraju – 11 w Małopolsce – 583,18 zł
3. Powiat proszowicki – 268 miejsce w kraju – 13 w Małopolsce - 510,03 zł
4. Powiat dąbrowski – 281 miejsce w kraju – 14 w Małopolsce – 490,26 zł
5. Powiat tarnowski – 282 miejsce w kraju – 15 w Małopolsce – 484,36 zł
6. Powiat nowosądecki – 299 miejsce w kraju – 17 w Małopolsce – 434,16 zł

W drugiej części artykułu „(nie)Bogactwo samorządów Małopolski i Tarnowskiego”, który ukażę się na Zakliczyninfo w dniu jutrzejszym, zaprezentuję zestawienie gmin miejsko – wiejskich i wiejskich. Materiał przygotowałem na podstawie rankingu „Wspólnoty”: Ranking dochodów jednostek samorządu terytorialnego 2014.

Zapraszam do lektury – Kazimierz Dudzik.

Partner zakliczyninfo

wizytówka

Archiwum


© Oficjalny Portal Internetowy Zakliczyńskiego Centrum Kultury w Zakliczynie. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Wykonanie: M. Papuga. Regulamin witryny www.zakliczyninfo.pl | Zasady przetwarzania danych osobowych