Baner festiwalu

 

jamna 1Czterej Ewangeliści mówią o uroczystym wjeździe Chrystusa do Jerozolimy, czytamy o tym w liturgii Niedzieli Palmowej. W tym dniu uroczyste msze św. rozpoczynają się od obrzędu poświęcenia palm i procesji do kościoła. Zwyczaj święcenia palm pojawił się ok. VII w. na terenach dzisiejszej Francji a sama procesja z kolei wzięła swój początek z Ziemi Świętej w IV w.  kiedy istniała już procesja z Betanii do Jerozolimy. Według wspomnień Egerii (chrześcijańskiej pątniczki pochodzenia galijskiego lub hiszpańskiego) w Niedzielę Palmową patriarcha otoczony tłumem ludzi wsiadał na osiołka i wjeżdżał na nim do Świętego Miasta, zaś zgromadzeni wierni, witając go z radością, ścielili przed nim swoje płaszcze i palmy. Procesja ta rozpowszechniła się w całym Kościele.

 

W Rzymie szósta niedziela Przygotowania Paschalnego początkowo była obchodzona wyłącznie jako Niedziela Męki Pańskiej, podczas której uroczyście śpiewano Pasję. Dopiero w IX w. do liturgii rzymskiej wszedł jerozolimski zwyczaj urządzenia procesji upamiętniającej wjazd Pana Jezusa do Jeruzalem. Z czasem jednak obie te tradycje połączyły się, dając liturgii Niedzieli Palmowej podwójny charakter (wjazd i pasja). Jednak w różnych Kościołach lokalnych procesje te przybierały rozmaite formy, np. biskup szedł pieszo lub jechał na oślęciu, niesiono ozdobiony palmami krzyż, księgę Ewangelii, a nawet i Najświętszy Sakrament. Pierwszą udokumentowaną wzmiankę o procesji w Niedzielę Palmową przekazuje nam Teodulf z Orleanu (+ 821). Niektóre przekazy podają też, że tego dnia biskupom przysługiwało prawo uwalniania więźniów.



Współczesna liturgia zaleca, aby wierni w Niedzielę Męki Pańskiej zgromadzili się przed kościołem, gdzie powinno odbyć się poświęcenie palm, odczytanie perykopy ewangelicznej o wjeździe Pana Jezusa do Jerozolimy i uroczysta procesja do kościoła. Podczas każdej Mszy św., zgodnie z wielowiekową tradycją, czyta się opis Męki Pańskiej. Obecnie kapłan w Niedzielę Palmową przywdziewa  czerwone szaty. Procesja zaś ma charakter triumfalny. Chrystus wkracza do świętego miasta jako Król i Pan.

 

jamna 1W polskiej tradycji ludowej Niedzielę Palmową nazywano również Kwietną bądź Wierzbną. W tym dniu święcono palmy, które w tradycji chrześcijańskiej symbolizują odradzające się życie. Wykonywanie palm wielkanocnych ma bogatą tradycję. Tradycyjne palmy wielkanocne przygotowuje się z gałązek wierzby, która w symbolice Kościoła jest znakiem zmartwychwstania i nieśmiertelności duszy. Obok wierzby używano także gałązek malin i porzeczek. Ścinano je w Środę Popielcową i przechowywano w naczyniu z wodą, aby puściły pąki na Niedzielę Palmową. W trzpień palmy wplatano również bukszpan, barwinek, borówkę i cis. Tradycja wykonywania palm szczególnie zachowała się na Kurpiach oraz na Podkarpaciu, gdzie corocznie odbywają się konkursy na najdłuższą i najpiękniejszą palmę.


W zależności od regionu, palmy różnią się wyglądem i techniką wykonania. Palma góralska wykonana jest z pęku witek wierzbowych, wiklinowych lub leszczynowych. Zakończona jest czubem z bazi, jedliny, bibułkowych kolorowych kwiatów i wstążek. Palma kurpiowska powstaje z pnia ściętego drzewka (jodły lub świerka) oplecionego widłakiem, wrzosem, borówką, zdobionego kwiatami z bibuły i wstążkami. Czub drzewa pozostawia się zielony. Palemka wileńska jest obecnie najczęściej świeconą palmą wielkanocną. Jest niewielkich rozmiarów, upleciona z suszonych kwiatów, mchów i traw.


Z palmami wielkanocnymi wiąże się wiele ludowych zwyczajów i wierzeń: poświęcona palma chroni ludzi, zwierzęta, domy. Od dawna istniał także zwyczaj połykania bazi, które to zapobiegają bólom gardła i głowy. Wierzono, że sproszkowane kotki dodawane do naparów z ziół mają moc uzdrawiającą, bazie z poświęconej palmy zmieszane z ziarnem siewnym podłożone pod pierwszą zaoraną skibę zapewnią urodzaj, krzyżyki z palmowych gałązek zatknięte w ziemię bronią pola przed gradobiciem i burzami, poświęcone palmy wystawiane podczas burzy w oknie chronią dom przed piorunem. Poświęconą palmą należy pokropić rodzinę, co zabezpieczy ją przed chorobami i głodem, uderzenie dzieci witką z palmy zapewnia zdrowie, wysoka palma przyniesie jej twórcy długie i szczęśliwe życie, piękna palma sprawi, że dzieci będą dorodne. Poświęconą palmę zatykano za świętymi obrazami, gdzie pozostawała do następnego roku. Palmy wielkanocnej nie można było wyrzucić. Najczęściej była ona palona, popiół zaś z tych palm wykorzystywano w następnym roku w obrzędzie Środy Popielcowej.


Dzisiaj, choć wiele dawnych obyczajów odeszło już w zapomnienie - tworzą się nowe. W wielu kościołach można nadal podziwiać kilkumetrowe plamy. Dzieci w szkołach, schole i grupy parafialne prześcigają się w przygotowaniu najładniejszych palm. Często pracom tym towarzyszą konkursy lub konkretne intencje.

 

Ze względu na pandemię i wprowadzone obostrzenia zarówno w roku ubiegłym jak i bieżącym, poszczególne parafie w rózny sposób wychodziły z inicjatywą aby dać możliwość poświęcenia przygotowanych palm. Poświęcenia odbywały się na zewnątrz kościołów zgodnie z reżimem sanitarnym, natomiast we mszy świętej wierni mogli uczestniczyć za pośrednictwem przekazów internetowych według zaleceń biskupa ordynariusza.

JamnaKapela Opatkowice pod kierownictwem Haliny Machel i Marcina Korbuta przygotowala oprawę liturgiczną  podczas mszy św. o godzinie 11.00 w kościele Matki Bożej Niezawodnej Nadziei w Jamnej. Palmę dla delegacji członków kapeli przygotowały panie z Borowej, które od dłuższego czasu współpracują z kapelą wykonując tradycyjne ozdoby i akcesoria ludowe wykorzystywane do obrzędów.

 

Podczas mszy świętej Kapela Opatkowice animowała śpiew pieśni pasyjnych oraz Mękę Pańską, której przygotowania wokalnego podjął się pan Marcin Korbut. Było to głębokie przeżycie duchowee zarówno dla wykonawców jak i uczestników, słuchając Męki Pańskiej w wykonaniu naszych solistów duchowo można było znaleźć się na Golgocie, a wchodzić w procesji przy dźwiękach Chrystus Wodzem w  wykonaniu kapeli Opatkowice to jak być w Jerozolimie podczas wjazdu Chrystusa albo zaglądać do przedsionka nieba. Dziękujemy ojcom dominikanom z Jamnej za zaufanie i umożliwienie przeżycia liturgii Niedzieli Męki Pańskiej w nawiązaniu do tradycji ludowej.

Podczas liturgii Niedzieli Palmowej członkowie kapeli mogli zaprezentować sie w strojach ludowych zakupionych w ramach wyprzedaży zasobów Pałacu Młodziezy w Tarnowie i sfinansowanych przez Zakliczyńskie Centrum Kultury, za okazane wsparcie członkowie kapeli serdecznie dziekują Dyrektorowi ZCK Kazimierzowi Dudzikowi.

 

Na czas nadchodzącego Triduum Paschalnego oraz Świąt Wieljkiej Nocy Kapela Opatkowice składa życzenia niezawodnego zdrowia oraz wiary, nadziei, miłości i radości  płynących z pustego grobu.

 

źródło: https://www.niedziela.pl/artykul/39417/nd/Niedziela-Palmowa-w-tradycji-Kosciola

Przekaż 1% naszej organizacji

Partner zakliczyninfo

wizytówka

Archiwum

Rozlicz PIT Online z PITax.pl dla OPP.
Projekt realizujemy we współpracy z IWOP.


© Oficjalny Portal Internetowy Zakliczyńskiego Centrum Kultury w Zakliczynie. Wszelkie prawa zastrzeżone.