ksujm

Przejście do firmy KM-Net

olszser1

olszwywoz

nitus3

Pan z Melsztyna, który władał Podolem

 

 

kppanW latach 1395-1399 Kamieńcem władał potężny wojewoda krakowski Spytko II z Melsztyna – tak zostało zapisane w kronikach historycznych. W niektórych miejscach można przeczytać, że Spytko II z Melsztyna energicznie zabrał się za rozbudowę twierdzy. Kamieniecka twierdza od początku istnienia była rozbudowywana. Kamienny zamek, broniący dostępu do miasta, stał u wlotu przesmyku już w XIV wieku. Wznieśli go książęta Koriatowice, a wzmocnił Spytko II z Melsztyna. Trochę mało miał czasu na to, a i tak zwane uwarunkowania temu nie sprzyjały. Jak to się stało, że Spytko II wszedł w posiadanie Kamieńca Podolskiego rugując stamtąd wpływowy ród litewski Koriatowiców ? Trzeba poświęcić nieco miejsca tutaj ojcu Spytka II, Jaśkowi z Melsztyna i jemu samemu.

 

Spytko II był wnukiem Spycimira Leliwity i synem Jana "Jaśko" z Melsztyna. Ojciec Spytka II, podobnie jak dziadek Spycimir pełnił najgodniejsze funkcje na dworze królewskim. "Jaśko" był głównym doradcą króla Kazimierza Wielkiego. Jemu m.in. Czchów zawdzięcza potwierdzenie praw miejskich, o co się do króla Kazimierza Wielkiego zwrócili za pośrednictwem "Jaśka", gdy okazało się, że gdzieś dokumenty miejskie zaginęły, jak twierdzili, spłonęły w pożarze miasta. Jan z Melsztyna najpewniej głowił się przy kodyfikacji prawa , czego emanacją były statuty wiślicko – piotrkowskie, miał osobisty wkład w dzieło rozbudowy systemu obrony państwa oraz rozwoju miast. Zapewne też pracował przy założeniu Akademii Krakowskiej. "Jaśko" poza doradzaniem Kazimierzowi Wielkiemu pełnił kolejno funkcję: łowczego królewskiego, kasztelana wojnickiego, a następnie wojewody sandomierskiego i wreszcie, prawie do śmierci, kasztelana krakowskiego. To dzięki namowom Jana Melsztyńskiego, Kazimierz Wielki wyprawił się na Ruś Halicko-Wołyńską, a towarzyszył tej królewskiej wyprawie "Jaśko", który oprócz talentów dyplomatycznych wykazał się męstwem w boju. Trudno się dziwić, że syn "Jaśka", Spytko II, od młodości mający bezpośredni kontakt z dworem królewskim, bardzo szybko po śmierci ojca przejął jego rolę, choć czasy nie były łatwe, ale jak się potem okazało syn "Jaśka" poradził sobie tak wyśmienicie, że został zapisany w historii Polski jako architekt Unii Krewskiej zawartej między Polską i Litwą w 1385 roku , na mocy której Jadwiga Andegaweńska miała wyjść za mąż za wielkiego księcia Litwy, co dawało początek wielkiej dynastii Jagiellonów i najświetniejszego okresu w naszej historii – powiedzmy sobie szczerze – czasów mocarstwowej pozycji Rzeczpospolitej nazywanej po zawarciu Unii Lubelskiej w 1569 roku Rzeczpospolitą Obojga Narodów, a z czasem Rzeczpospolitą Królestwa Polskiego. Kronikarze zapisali jak odwdzięczył się po zawarciu Unii Krewskiej Władysław Jagiełło: " Król zaś Władysław po przeprowadzeniu swej koronacji odwdzięczając się obdarowuje hojnymi darami wszystkich znaczniejszych panów polskich. Szczególną hojność okazał wojewodzie krakowskiemu Spytkowi II z Melsztyna. Ofiarowuje mu swoje sandały ozdobione wspaniale szlachetnymi kamieniami, złotem, drogocennymi perłami i wielkiej wartości kamieniami. Był bowiem przekonany, że ten większych od innych dołożył starań w sprawie powołania go na tron polski i ukoronowania..." Do tego dodać trzeba, że siostra Spytka II, Jadwiga z Melsztyńskich Pilecka, była matką chrzestną Jagiełły, zaś sam Spytko II pojął za żonę zaufaną dwórkę królowej Jadwigi, Elżbietę, która była córką wielkorządcy Siedmiogrodu Mirko Lackovića, znanego też z węgierska jako Emeryk kpzamekmelsztynLackfi. W 1395 roku Spytko II otrzymał Podole wraz z Kamieńcem Podolskim jako lenno, bo jak pamiętamy z pierwszego odcinka moich opowieści postawa dotychczasowych lenników Podola - Koriatowiców – przebrała miarkę. Dlaczego Spytko II tylko 4 lata cieszył się rządami na Podolu i w Kamieńcu Podolskim ? Wszystko to za sprawą Bitwy pod Worsklą, która stoczona została w lecie w 1399 roku nad rzeką Worsklą rzecz jasna. W tej jednej z największych bitew średniowiecznej Europy poległ Spytko II z Melsztyna, który jako lennik Podola, wiernie wspierał Wielkiego Księcia Witolda, wszakże w tym czasie to Wielkie Księstwo Litewskie sprawowało formalnie jurysdykcję nad Podolem. Spytko II na tą okoliczność wystawił hufiec liczący 4000 rycerzy polskich, ruskich i podolskich z piętnastoma działami, który pod dowództwem Melsztyńskiego bronił się na prawym skrzydle przed naporem wojsk Złotej Ordy, jednak strzała tatarska ugodziła prosto w gardło Spytka i zginął na miejscu. W taki to sposób zakończył się krótki okres panowania Spytka II z Melsztyna nad Podolem i Kamieńcem Podolskim. Echem tych wydarzeń jest legenda mówiąca o tym, jak wierna żona Elżbieta, wyczekuje powrotu swojego mężnego rycerza  z wyprawy wojennej. Podobno do dzisiaj wśród ruin zamku melsztyńskiego można spotkać postać damy stojącej na skraju wieży, a po jakimś czasie słychać tętent końca i wyłaniająca się na wzgórzu postać jeźdźca w czarnym stroju ze strzałą tatarską, która tkwi w gardle rycerza. Ponoć to zjawisko widziane jest zazwyczaj w dzień, tuż przed nadciągającą burzą.

 

cdn.

Adam Czaplak

Partner zakliczyninfo

Archiwum


© Oficjalny Portal Internetowy Zakliczyńskiego Centrum Kultury w Zakliczynie. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Wykonanie: M. Papuga. Regulamin witryny www.zakliczyninfo.pl | Zasady przetwarzania danych osobowych